icrosoft vừa công bố Báo cáo Khuếch tán AI Toàn cầu quý 1/2026 (Global AI Diffusion Report), cho thấy mức độ sử dụng AI trên thế giới tiếp tục tăng. Trong quý, tỷ lệ người trong độ tuổi lao động (15–64 tuổi) từng dùng một sản phẩm AI tạo sinh đã tăng 1,5 điểm phần trăm, từ 16,3% lên 17,8%. Đáng chú ý, đã có 26 nền kinh tế vượt mốc 30% dân số lao động sử dụng AI — cho thấy AI không chỉ lan rộng mà còn được dùng ngày càng đậm đặc ở các nước dẫn đầu.
Bảng xếp hạng quốc gia: UAE dẫn đầu
Đứng đầu Bảng xếp hạng AI Quốc gia của Microsoft vẫn là UAE với tỷ lệ 70,1%. Mỹ lần đầu nhích lên trong bảng xếp hạng — từ vị trí 24 lên 21 — với tỷ lệ sử dụng 31,3% dân số lao động. Con số này cho thấy một điều thú vị: nước dẫn đầu về phát triển mô hình AI không nhất thiết là nước dẫn đầu về tỷ lệ người dân sử dụng AI trong đời sống.
Châu Á tăng tốc nhờ AI xử lý tốt hơn ngôn ngữ bản địa
Điểm nổi bật của quý là đà tăng nhanh ở châu Á, một phần nhờ năng lực xử lý các ngôn ngữ châu Á của AI được cải thiện rõ rệt. Hàn Quốc, Thái Lan và Nhật Bản là những nước có mức tăng lớn nhất. Báo cáo dành một phần phân tích sâu về Nhật Bản, cho thấy khi AI hiểu và xử lý tiếng bản địa tốt hơn, mức độ hữu dụng — và nhờ đó là mức độ sử dụng — tăng lên đáng kể.
Đây là tín hiệu đáng chú ý với các thị trường không nói tiếng Anh: chất lượng AI tiếng bản địa càng cải thiện, rào cản sử dụng càng thấp.
Khoảng cách Bắc – Nam toàn cầu tiếp tục nới rộng
Bên cạnh tin tích cực, báo cáo cũng ghi nhận khoảng cách AI giữa các nước phát triển (Global North) và đang phát triển (Global South) tiếp tục doãng ra: tỷ lệ sử dụng ở nhóm Bắc là 27,5%, trong khi nhóm Nam là 15,4%. Chênh lệch này phản ánh sự khác biệt về hạ tầng số, khả năng tiếp cận và nguồn lực.
AI lập trình bùng nổ — và có thể đang tăng nhu cầu tuyển lập trình viên
Về mặt ngành nghề, quý 1/2026 chứng kiến năng lực AI hỗ trợ lập trình mạnh lên, kéo theo lượng mã nguồn được tạo ra tăng vọt — thể hiện qua sản lượng của các công cụ như Claude Code, OpenAI Codex và GitHub Copilot. Số lượt "git push" (thao tác đưa thay đổi mã nguồn lên hệ thống) tăng 78% so với cùng kỳ năm trước trên toàn cầu.
Một phát hiện đáng chú ý và có phần trái với lo ngại phổ biến: ít nhất ở thời điểm hiện tại, AI hỗ trợ lập trình dường như đang làm tăng nhu cầu tuyển dụng lập trình viên chứ không giảm. Lý giải của báo cáo: khi năng suất lập trình tăng, chi phí làm phần mềm giảm; nếu nhu cầu phần mềm co giãn theo giá, các tổ chức sẽ làm nhiều phần mềm hơn cho nhiều mục đích hơn. Số liệu dẫn ra: năm 2025, tổng số lập trình viên phần mềm ở Mỹ đạt khoảng 2,2 triệu người, tăng 8,5% so với năm trước — mức cao kỷ lục; và số liệu đầu 2026 cho thấy tháng 3/2026 vẫn cao hơn khoảng 4% so với tháng 3/2025. Microsoft lưu ý còn quá sớm để kết luận về tác động dài hạn lên thị trường lao động.
Cách đo của báo cáo
Microsoft đo "khuếch tán AI" là tỷ lệ người trong độ tuổi 15–64 từng dùng một sản phẩm AI tạo sinh trong kỳ báo cáo. Chỉ số này được suy ra từ dữ liệu telemetry đã tổng hợp và ẩn danh của Microsoft, có hiệu chỉnh theo khác biệt về thị phần hệ điều hành/thiết bị, mức độ phủ internet và dân số từng nước. Microsoft cũng thừa nhận không có chỉ số nào là hoàn hảo, và cho biết sẽ bổ sung thêm các chỉ báo khác theo thời gian.
Vì sao đáng chú ý với VNPAY
- AI tiếng bản địa cải thiện là động lực tăng trưởng — trực tiếp liên quan tới việc ứng dụng AI bằng tiếng Việt trong công việc hằng ngày; rào cản ngôn ngữ đang giảm nhanh.
- AI lập trình đang định hình lại cách làm phần mềm — với một công ty công nghệ, xu hướng dùng công cụ như Claude Code để tăng năng suất (và làm được nhiều sản phẩm hơn) là điều đáng theo dõi và thử nghiệm.
- Bức tranh toàn cầu cho thấy AI đã qua giai đoạn thử nghiệm — mức độ sử dụng ở nhóm nước dẫn đầu đã đủ cao để coi AI là công cụ làm việc phổ biến, không còn là thứ "để tham khảo".
Bài dựa trên báo cáo và bài viết chính thức của Microsoft (công bố ngày 7/5/2026). Số liệu theo phương pháp đo của Microsoft; xem báo cáo gốc để biết chi tiết phương pháp.
Nguồn
- Microsoft — Juan Lavista Ferres (2026) The state of global AI diffusion in 2026. Available at: https://blogs.microsoft.com/on-the-issues/2026/05/07/the-state-of-global-ai-diffusion-in-2026/ (Accessed: 17/07/2026).
- Microsoft (2026) Global AI Diffusion Report — 2026 Q1. Available at: https://www.microsoft.com/en-us/research/wp-content/uploads/2026/05/Microsoft-AI-Diffusion-Report-2026-Q1.pdf (Accessed: 17/07/2026).